Wat zijn de gevolgen van testosteronremmers bij een transitie?

Wat doen testosteronremmers?

Testosteronremmers verlagen de werking of de hoeveelheid testosteron. Ze worden gebruikt in een transitie van man naar vrouw, meestal samen met oestrogeen. De informatiefolder van de Universiteit van Californië in Santa Barbara beschrijft spironolacton als remmer en schrijft dat dit gebruik bij genderdysforie niet door de Amerikaanse FDA is goedgekeurd. Ook staat daar dat de medische effecten en de veiligheid op lange termijn niet volledig bekend zijn (bron).

Wat blijft er na het stoppen?

De folder noemt kleinere testikels blijvend: "Any shrinking is PERMANENT and not reversible" (bron). De vruchtbaarheid kan binnen weken tot maanden afnemen. Of die terugkomt na het stoppen, noemt de folder wisselend. Het hangt onder meer af van hoe lang iemand de middelen gebruikte (bron). Die folder bespreekt remmers en oestrogeen samen, dus de effecten zijn daar niet per middel gescheiden.

Wat komt wel terug?

Veranderingen in zin in seks, seksuele interesse en seksueel functioneren gelden in dezelfde folder als omkeerbaar (bron). Omkeerbaar betekent hier dat het effect na het stoppen kan verdwijnen. Het zegt niet hoe snel dat gaat en ook niet dat het bij iedereen volledig gebeurt.

Wat betekent dit voor sperma invriezen?

Wie later een eigen kind wil, kan voor de start sperma laten invriezen. In een landelijke studie onder 58 jongeren die hormonen wilden, koos 39,7 procent daarvoor. Zij waren ouder en verder in de puberteit: mediaan 16,4 tegen 15,8 jaar (bron). Een jongere die pas net in de puberteit zit, heeft die keuze dus minder of nog niet.

De studie over herstel laat zien hoe wisselend het is. De negen deelnemers waren gemiddeld 26 jaar en gebruikten mediaan 36 maanden hormonen. Drie hadden bij de eerste meting geen zaadcellen. Bij twee kwamen die na 8 en 10 maanden terug; bij de derde lukte het pas na 17 maanden via een ingreep aan de testikels. Vier van de negen haalden minstens één normale meting (bron).

Wat we niet weten

In een studie vonden onderzoekers bij negen transvrouwen die stopten met hormonen weer levende zaadcellen. Bij één van hen lukte dat pas met een ingreep aan de testikels (bron). De onderzoekers noemen hun bevindingen voorlopig en willen grotere studies. Hoeveel mensen hun vruchtbaarheid terugkrijgen, en na hoeveel jaar gebruik dat niet meer lukt, is dus niet vastgesteld.

Het sterkste argument van de andere kant

Remmers zijn voor veel mensen juist de bedoeling: minder testosteron en minder mannelijke kenmerken. En onvruchtbaarheid is niet zeker, zoals die studie laat zien. Dat klopt. Maar negen mensen die bewust stopten om een kind te krijgen, vertellen weinig over de grote groep.

Het eerlijke antwoord

Stoppen maakt niet alles ongedaan. Wie later kinderen wil, moet daar dus vooraf over nadenken. Bekijk ook alle stappen op een rij.

Bronnen

• UC Santa Barbara. Estrogen and Testosterone-Blocker Information and Consent
• de Nie e.a. (2023). Successful restoration of spermatogenesis following gender-affirming hormone therapy in transgender women. Cell Reports Medicine
• Aslam e.a. (2025). Semen Cryopreservation and Semen Quality in Transfeminine Adolescents Prior to Hormone Therapy. Journal of the Endocrine Society