Wat zijn de gevolgen van een borstverwijdering bij een transitie?

Wat is een borstverwijdering?

Bij een mastectomie haalt de chirurg het borstweefsel weg en vormt een mannelijke borstkas. Volgens de Amsterdamse artsen gebeurt die ingreep vaak samen met het verwijderen van baarmoeder en eileiders (bron). De NHS noemt het ook bij de operaties (bron).

Wat is er blijvend?

De borsten komen niet terug. Een latere reconstructie is een nieuwe operatie en geeft niet de oorspronkelijke borst terug, met of zonder prothese. Littekens blijven. Die indeling is van de redactie.

Wat betekent dit voor borstvoeding?

Een casus uit 2023 beschrijft een vrouw die na een borstverwijdering detransitioneerde, zwanger werd en rouwde om het niet kunnen geven van borstvoeding (bron). De auteurs wijzen erop dat borstfunctie grotendeels ontbreekt in de chirurgische literatuur en in de richtlijnen voor toestemming (bron). Hoe vaak dit speelt, zegt één casus niet. Dat maakt het probleem niet kleiner, wel onbekend.

Hoe vaak gaat het mis?

Een studie met 258 patiënten over 12 jaar vond 15,1 procent complicaties en 22,8 procent correcties; beide daalden in de loop der tijd (bron). Het gaat om één centrum en terugkijkend onderzoek, en leeftijd hing er niet mee samen (bron).

Wat zeggen grotere studies?

In een studie onder 480 mannen kreeg 11,3 procent een bloeduitstorting in de borstkas, en 7,5 procent had daarvoor een nieuwe operatie nodig. Werd de ingreep gecombineerd met het verwijderen van de baarmoeder, dan liep dat op tot 16 en 10,8 procent (bron). In een kleinere studie onder 54 mannen had een techniek via een snee rond de tepel in 38,5 procent een correctie nodig (bron).

Wat gebeurt er met het gevoel in de tepel?

In een enquête onder patiënten van één chirurg meldde 69,6 procent na een operatie met twee sneden nog volledig of een beetje gevoel in de tepel. Dat betekent dat een deel geen gevoel meer had. Slechts 42 procent reageerde (bron).

Is borstkanker daarmee uitgesloten?

Nee. In een studie met 284 patiënten had een derde borstkanker in de familie. Van de 79 bij wie het risico te berekenen was, had 43 procent een verhoogd risico (bron). Deze operatie is niet bedoeld om kanker te voorkomen, dus de vraag blijft ook daarna spelen.

Wat we niet weten

Hoe vaak mensen hier later spijt van krijgen, is volgens de Gezondheidsraad niet betrouwbaar vast te stellen (bron). Over borstvoeding na deze operatie is weinig onderzoek gedaan.

Het sterkste argument van de andere kant

Dit is de vaakst uitgevoerde operatie in deze groep (bron). Dat een borst niet terugkomt, is voor wie hiervoor kiest het doel. Lees ook Hoeveel mensen hebben spijt van hun transitie?

Het eerlijke antwoord

Een borst is weg en blijft weg. Dat hoort ook bespreekbaar te zijn voor wie nu nog geen kinderwens heeft. Bekijk ook alle stappen op een rij.

Bronnen

• Pigot, Ronkes en Bouman (2018). Urologische zorg bij transgenders in Nederland. Tijdschrift voor Urologie
• NHS. Treatment: gender dysphoria
• Gribble e.a. (2023). Breastfeeding grief after chest masculinisation mastectomy and detransition: A case report. Frontiers in Global Women's Health
• Ederer e.a. (2026). Age and Surgical Outcomes in Gender-affirming Mastectomy: A 12-year Institutional Review
• Gezondheidsraad (2026). Transgenderzorg voor jongeren, advies nr. 2026/12
• Elfering e.a. (2020). Combining total laparoscopic hysterectomy and bilateral salpingo-oophorectomy with subcutaneous mastectomy in trans men. International Journal of Transgender Health
• van de Grift e.a. (2017). Surgical Indications and Outcomes of Mastectomy in Transmen. Plastic and Reconstructive Surgery
• Chen e.a. (2024). Patient-Reported Outcomes on Subjective Nipple Sensation After Double-Incision and Periareolar Mastectomy. Annals of Plastic Surgery (samenvatting)
• Cronin e.a. (2026). Identifying Breast Cancer Risk in Patients Undergoing Gender-Affirming Chest Masculinization Surgery. Journal of Surgical Oncology