Wat zijn de gevolgen van een eierstokverwijdering bij een transitie?

Wat is er blijvend?

De eierstokken komen niet terug. Cleveland Clinic schrijft dat bij het verwijderen van beide eierstokken direct de overgang begint (bron). Zwanger worden op natuurlijke wijze is dan niet meer mogelijk; eicellen invriezen moet dus vooraf (bron). De WPATH-richtlijn noemt als voordeel van het laten zitten van een of beide eierstokken het behoud van vruchtbaarheid, en als nadeel de kans op afwijkingen in de eierstok (bron).

Wat betekent dit voor de botten?

Eierstokken ondersteunen de gezondheid van bot en hart (bron). Een studie met 243 mensen die testosteron gebruikten vond bij wie de eierstokken was verwijderd een lagere score voor botdichtheid na 5 en 10 jaar; na 10 jaar telden nog maar 19 mensen mee (bron). Dit is één centrum. Zo'n samenhang bewijst geen oorzaak.

Moet je daarna hormonen gebruiken?

Cleveland Clinic noemt hormoonvervanging als mogelijkheid om overgangsklachten te behandelen (bron). De Amsterdamse artsen noemen blijvend medicijngebruik als gevolg van het traject (bron).

Hoe vaak gebeurt dit in Nederland?

Van de transmannen in Amsterdam die met testosteron begonnen, liet 83,8 procent binnen 5 jaar de geslachtsklieren verwijderen. Bij 0,3 procent is spijt vastgesteld (bron). Dat is terugkijkend dossieronderzoek. Wie stopte met de zorg en elders terechtkwam, kan zijn gemist.

In de botstudie was bij de 5-jaarsmeting bij 57,3 procent van de 75 deelnemers de eierstokken verwijderd (bron). Eén onderzoek bij 52 mannen die eierstok en baarmoeder lieten verwijderen, zag in de weefsels veel multifolliculaire eierstokken en geen voorstadia van kanker, maar schrijft dat het niets kan concluderen over de veiligheid op lange termijn (bron).

Wat we niet weten

Hoe vaak moeten deze eierstokken weg? Een enquête onder clinici vond grote verschillen: 41 procent moedigde verwijdering soms aan, en de helft besprak ook de optie van maar één eierstok (bron). Goed onderzoek naar de beste aanpak ontbreekt (bron).

Het sterkste argument van de andere kant

De WPATH-richtlijn noemt als nadeel van het laten zitten van eierstokken de kans op afwijkingen, waaronder kanker (bron). Wie ze laat verwijderen, heeft dat risico niet meer. Lees ook Hoeveel mensen hebben spijt van hun transitie?

Het eerlijke antwoord

Hierna is er geen eigen oestrogeen meer, en zonder ingevroren eicellen geen eigen biologisch kind. Bekijk ook alle stappen op een rij.

Bronnen

• Cleveland Clinic. Oophorectomy
• Coleman e.a. (2022). Standards of Care, Version 8 (WPATH)
• Sanna e.a. (2024). Bone health in transgender assigned female at birth people. Frontiers in Endocrinology
• Pigot, Ronkes en Bouman (2018). Urologische zorg bij transgenders in Nederland. Tijdschrift voor Urologie
• Grimstad e.a. (2025). Gender-Affirming Hysterectomy and Oophorectomy Counseling Practices for Transmasculine Adolescents. Transgender Health
• Wiepjes e.a. (2018). The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972-2015). Journal of Sexual Medicine (samenvatting)
• Canbolat e.a. (2026). Histopathological Changes in the Uterus, Ovaries, and Fallopian Tubes Following Testosterone Therapy in Transgender Men. Journal of Clinical Medicine