Wat zijn de gevolgen van een vaginaverwijdering bij een transitie?

Wat is een vaginaverwijdering?

Bij een colpectomie sluit of verwijdert de chirurg de vagina. Volgens de Amsterdamse artsen gebeurt dit als iemand de plasbuis wil laten verlengen om staand te kunnen plassen; sinds dat standaard vooraf gebeurt, zijn er in hun centrum minder fistels (bron).

Wat is er blijvend?

De vagina komt niet terug, en penetratie daar is dus niet meer mogelijk. De ingreep zelf is daarmee definitief. De indeling als niet omkeerbaar is van de redactie.

Hoe vaak gaat het mis?

In een studie met 70 patiënten kreeg 10 procent een fistel, ongeacht de techniek; bij 8 procent en 5 procent groeide een restje vagina weer aan (bron). In een andere reeks van 18 patiënten waren er twee ernstige complicaties en zeven lichtere (bron). De auteurs vragen om goede voorlichting vooraf (bron).

Hoe groot is deze ingreep?

In de reeks van 18 patiënten duurde de operatie mediaan 180 minuten, was het bloedverlies mediaan 200 milliliter en bleef men mediaan 3 dagen in het ziekenhuis (bron). Bij de studie met 70 patiënten verloor de groep zonder baarmoederverwijdering 254 milliliter met de ene techniek en 88 milliliter met de andere (bron). De ingreep is dus niet klein.

Hoe hangt dit samen met staand plassen?

De vaginaverwijdering is meestal een onderdeel van een groter plan: de plasbuis verlengen om staand te plassen. Juist die verlenging geeft de meeste problemen. In een vergelijking bij een faloplastiek met plasbuisverlenging kreeg 43 procent een fistel en 60 procent een vernauwing, en was bij 81 procent een heroperatie nodig (bron). Zonder verlenging hoeft de vagina daarvoor niet weg, en Amsterdam biedt die route daarom ook aan (bron).

Wat we niet weten

De studies zijn klein, terugkijkend en uit één centrum (bron). Over de langere termijn en over het seksuele leven daarna vonden wij weinig.

Het sterkste argument van de andere kant

Voor wie een plasbuisverlenging wil, verkleint dit het risico op fistels volgens de Amsterdamse ervaring (bron). En voor wie een vagina als last ervaart, is dit het doel. Lees ook Hoeveel mensen hebben spijt van hun transitie?

Het eerlijke antwoord

Wie later spijt krijgt, heeft de vagina niet meer. Bekijk ook alle stappen op een rij.

Bronnen

• Pigot, Ronkes en Bouman (2018). Urologische zorg bij transgenders in Nederland. Tijdschrift voor Urologie
• Ho e.a. (2025). Impact of vaginectomy technique on the outcomes of transmasculine gender affirming surgery. Journal of Sexual Medicine (samenvatting)
• Kavvadias e.a. (2025). Robotic assisted hysterectomy and colpectomy as gender affirming surgery in trans men. Frontiers in Surgery
• de Rooij e.a. (2023). Comparison of surgical outcomes and urinary functioning after phalloplasty with versus without urethral lengthening in transgender men. International Journal of Transgender Health